USDA: Συνεχίζουν δυναμικά οι παραγωγές σε καλαμπόκι, σόγια και ελαιοκράμβη παρά τις κλιματικές πιέσεις

Ανοδικές είναι οι προοπτικές για τα περισσότερα βασικά αγροτικά προϊόντα που καταγράφει η μηνιαία έκθεση του USDA για τον Μάιο του 2026, για την τρέχουσα εμπορική περίοδο αλλά και την επόμενη χρονιά. Το USDA καταγράφει αυξημένες εκτάσεις, βελτιωμένες αποδόσεις και ευνοϊκές καιρικές συνθήκες σε αρκετές από τις μεγαλύτερες παραγωγικές χώρες του κόσμου, ιδιαίτερα για το καλαμπόκι, τη σόγια και την ελαιοκράμβη. Παράλληλα, η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων και τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης αποκτά ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στις γεωργικές εκτιμήσεις, επηρεάζοντας την ακρίβεια των προβλέψεων και τη διαμόρφωση των διεθνών αγορών. Αντίθετα, ελαφρώς μειωμένες έρχονται οι προβλέψεις του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας σε ότι αφορά την ινδική παραγωγή ρυζιού για το 2026/2027, ενώ μειώσεις προβλέπονται και σε ότι αφορά το βαμβάκι σε Κίνα και Βραζιλία.

Καλαμπόκι: Ρεκόρ παραγωγής στην εμπορική περίοδο 2025/26

Οι πλέον ενισχυμένες προοπτικές περιγράφονται στην έκθεση του USDA σε ότι αφορά το καλαμπόκι για την εμπορική περίοδο 2025/26, με βασικούς πρωταγωνιστές την Αργεντινή, τη Νότια Αφρική και τη Βραζιλία.

Στην Αργεντινή, η παραγωγή εκτιμάται σε ιστορικό υψηλό 59 εκατ. τόνων, αυξημένη κατά 20% σε σχέση με την προηγούμενη εμπορική περίοδο. Καθοριστικός παράγοντας είναι η σημαντική επέκταση των συγκομιζόμενων εκτάσεων, οι οποίες υπολογίζονται στα 8,1 εκατ. εκτάρια, σημειώνοντας άνοδο 19%.

Η συγκομιδή βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς μέχρι τα τέλη Απριλίου είχε ολοκληρωθεί περίπου κατά 30%, με ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις στις πρώιμες φυτεύσεις. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μέση απόδοση 8,68 τόνων ανά εκτάριο, αν και συνήθως μειώνονται στις όψιμες καλλιέργειες που συγκομίζονται αργότερα.

Θετική είναι η εικόνα και στη Νότια Αφρική, όπου η παραγωγή καλαμποκιού προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδο-ρεκόρ στους 17,7 εκατ. τόνους. Οι υψηλότερες εκτάσεις και οι πολύ καλές καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της σποράς και της ανάπτυξης των φυτών ενίσχυσαν τις προοπτικές της καλλιέργειας. Στη Βραζιλία, η παραγωγή εκτιμάται στους 135 εκατ. τόνους. Αν και οριακά μειωμένη σε σχέση με πέρυσι, παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δεύτερη σοδειά safrinha, η οποία πλέον αντιπροσωπεύει περίπου το 76% της συνολικής εθνικής παραγωγής. Παρά τις καθυστερήσεις στις σπορές σε ορισμένες περιοχές, οι βροχοπτώσεις διατηρήθηκαν έως τα τέλη Απριλίου, ενισχύοντας σημαντικά τις καλλιέργειες και περιορίζοντας τις επιπτώσεις της ξηρασίας.

Σόγια: Με βραζιλιάνικη πρωτοκαθεδρία και το 2025/26

Σημαντική παραμένει η δυναμική της βραζιλιάνικης σόγιας για την εμπορική περίοδο 2025/26, με το USDA να διατηρεί την πρόβλεψη παραγωγής στους 180 εκατ. τόνους, ποσότητα αυξημένη κατά 4% σε σχέση με το 2024/25.

Παρά τη μικρή αναθεώρηση προς τα κάτω των συγκομιζόμενων εκτάσεων, οι πολύ υψηλές αποδόσεις αντισταθμίζουν την απώλεια. Η μέση απόδοση εκτιμάται στους 3,71 τόνους ανά εκτάριο, επίπεδο υψηλότερο και από το περσινό αλλά και από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Το USDA αποδίδει μέρος της βελτίωσης στις σύγχρονες τεχνολογίες τηλεπισκόπησης και στην ανάλυση δορυφορικών εικόνων υψηλής ανάλυσης, που επιτρέπουν πλέον πιο ακριβείς εκτιμήσεις.

Οι δείκτες βλάστησης NDVI εμφανίζουν ιδιαίτερα θετική εικόνα σχεδόν σε όλες τις μεγάλες παραγωγικές περιοχές της χώρας, ακόμη και σε πολιτείες που είχαν πληγεί από ξηρασία τα προηγούμενα χρόνια. 

Ελαιοκράμβη: Ανοδικές οι πρώτες προβλέψεις για το 2026/27

Στην περίπτωση της ελαιοκράμβης ανοδικές προοπτικές βλέπει το USDA, σε ΕΕ και Καναδά για την περίοδο 2026/2027. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η παραγωγή προβλέπεται να φτάσει τους 20,7 εκατ. τόνους, αυξημένη κατά 1% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της πενταετίας.

Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην επέκταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων, καθώς οι τιμές της ελαιοκράμβης παραμένουν ελκυστικές για τους παραγωγούς. 

Παρότι η άνοιξη χαρακτηρίστηκε από περιόδους ξηρασίας σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης, οι βροχοπτώσεις των αρχών Μαΐου βελτίωσαν αισθητά τις συνθήκες ανάπτυξης των φυτών. Τα δορυφορικά δεδομένα που επικαλείται το USDA δείχνουν ότι η ανάπτυξη της βλάστησης στις βασικές περιοχές παραγωγής κινείται σε επίπεδα ίσα ή και υψηλότερα του μέσου όρου για την εποχή.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταβολή των καλλιεργητικών επιλογών στη νοτιοανατολική Ευρώπη και κυρίως στα Βαλκάνια, όπου, σύμφωνα με το USDA, η ελαιοκράμβη κερδίζει συνεχώς έδαφος έναντι του καλαμποκιού. Οι διαδοχικές χρονιές με καύσωνες και ξηρασία έχουν επηρεάσει σημαντικά τις αποδόσεις του καλαμποκιού στην περιοχή, οδηγώντας αρκετούς παραγωγούς σε πιο ανθεκτικές χειμερινές καλλιέργειες. Η ελαιοκράμβη εμφανίζεται πλέον ως μια εναλλακτική με μεγαλύτερη αντοχή στις ξηροθερμικές συνθήκες, γεγονός που εξηγεί και τη σταδιακή αύξηση των εκτάσεων. 

Στον Καναδά, το USDA προβλέπει παραγωγή 22 εκατ. τόνων, με σημαντική αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων σε σχέση με πέρυσι.

Η ισχυρή ζήτηση για πρώτες ύλες βιοκαυσίμων στις ΗΠΑ, η αυξημένη δυναμικότητα μεταποίησης και η καλύτερη κερδοφορία της ελαιοκράμβης σε σύγκριση με άλλες καλλιέργειες ενισχύουν το ενδιαφέρον των παραγωγών, παρά το ψυχρό ξεκίνημα της άνοιξης στις καναδικές πεδιάδες.

Ρύζι: Ελαφρώς χαμηλότερη η ινδική παραγωγή το 2026/27

Για την εμπορική περίοδο 2026/27, το USDA προβλέπει μικρή υποχώρηση της παραγωγής ρυζιού στην Ινδία, στους 150 εκατ. τόνους, περίπου 1% κάτω από το περσινό επίπεδο-ρεκόρ. Παρά τη μείωση, η παραγωγή εξακολουθεί να κινείται πάνω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, επιβεβαιώνοντας τη διατήρηση της ισχυρής θέσης της χώρας διεθνώς.

Κρίσιμο ρόλο για την εξέλιξη της καλλιέργειας θα παίξει και φέτος η πορεία των νοτιοδυτικών μουσώνων, καθώς περίπου το 65% της συνολικής παραγωγής προέρχεται από την περίοδο «kharif», η οποία εξαρτάται άμεσα από τις βροχοπτώσεις. Το USDA εκτιμά ότι οι κρατικές πολιτικές στήριξης των τιμών θα συνεχιστούν και τη νέα περίοδο, διατηρώντας σταθερό το ενδιαφέρον των παραγωγών.

Βαμβάκι: Κάμψη το 2026/2027 μετά τα περσινά ρεκόρ

Πιο συγκρατημένες είναι οι προοπτικές σε ότι αφορά το βαμβάκι για την εμπορική περίοδο 2026/27, τόσο στην Κίνα όσο και στη Βραζιλία.

Στην Κίνα, η παραγωγή προβλέπεται στα 33,5 εκατ. δέματα, μειωμένη κατά 6% από το περσινό επίπεδο-ρεκόρ. Η πτώση αποδίδεται κυρίως στις χαμηλότερες αποδόσεις, αν και οι συνθήκες στις βασικές παραγωγικές περιοχές της Xinjiang χαρακτηρίζονται μέχρι στιγμής ευνοϊκές. Η περιοχή εξακολουθεί να κυριαρχεί στην κινεζική βαμβακοπαραγωγή, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 93% της συνολικής παραγωγής της χώρας.

Μειωμένη κατά 10% προβλέπεται η παραγωγή της Βραζιλίας, γεγονός που αναμένεται να τερματίσει το τριετές σερί παραγωγών-ρεκόρ. Η μείωση αποδίδεται κυρίως στη συρρίκνωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων, καθώς τα υψηλά επιτόκια, το αυξημένο κόστος παραγωγής και οι χαμηλότερες τιμές περιόρισαν το ενδιαφέρον για νέες σπορές.

Παρά την πτώση της παραγωγής, οι αποδόσεις εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα χάρη στις ευνοϊκές βροχοπτώσεις και στην ομαλή εξέλιξη της εναλλαγής σόγιας-βαμβακιού στις βασικές παραγωγικές περιοχές του Mato Grosso.