2ο Olive Oil Forum: Η νέα ΚΑΠ 2028-2034 δοκιμάζει τις αντοχές του ελαιοκομικού τομέα
Ολοκληρώθηκε το Σάββατο 16 Μαΐου 2026, στο Συνεδριακό Αμφιθέατρο του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, το 2ο Olive Oil Forum, με θέμα «Ελαιόλαδο: Παραγωγή, έρευνα, καινοτομία. Γεύση, υγεία, κατανάλωση».
Στην πρώτη θεματική ενότητα, που ήταν αφιερωμένη στο κοινοτικό πλαίσιο, τους συλλογικούς φορείς, την εθνική στρατηγική και τη βιωσιμότητα, ο Βασίλης Πυργιώτης, Αντιπρόεδρος της Ομάδας Εργασίας Ελαιολάδου και Επιτραπέζιας Ελιάς της Copa-Cogeca και υπεύθυνος του Γραφείου Βρυξελλών της GAIA ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ, έθεσε μέσω βιντεομηνύματος συγκεκριμένα σημεία προβληματισμού για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034 και τις επιπτώσεις της στον ελαιοκομικό τομέα.
Από μια κοινή πολιτική σε 27 διαφορετικές προσεγγίσεις
Όπως υπογράμμισε, οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αποτελούν μια απλή τεχνική αναθεώρηση, αλλά σηματοδοτούν ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η πολιτική. Το πρώτο κρίσιμο σημείο που ανέδειξε αφορά τη μετάβαση από τα Στρατηγικά Σχέδια της ΚΑΠ στα νέα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης, η οποία μπορεί να οδηγήσει από μία κοινή πολιτική σε 27 διαφορετικές προσεγγίσεις, με λιγότερες κοινές εγγυήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
ΟΕΦ: Κίνδυνος απώλειας δεσμευμένων πόρων
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον κίνδυνο απώλειας του δεσμευμένου προϋπολογισμού για τα προγράμματα των Οργανώσεων Ελαιουργικών Φορέων γνωστά και ως προγράμματα ΟΕΦ. Ο κ. Πυργιώτης υπενθύμισε ότι το υφιστάμενο πλαίσιο εξασφαλίζει σήμερα εγγυημένη ετήσια στήριξη περίπου 10,6 εκατ. ευρώ για την Ελλάδα, 34,6 εκατ. ευρώ για την Ιταλία και περίπου 0,5 εκατ. ευρώ για τη Γαλλία. Με τη νέα πρόταση, ο ελαιοκομικός τομέας κινδυνεύει να περάσει σε έναν κοινό «κουμπαρά», όπου θα ανταγωνίζεται άλλους παραγωγικούς κλάδους για πόρους, χωρίς σαφείς εγγυήσεις για το ύψος και τη συνέχεια της στήριξης.
Δεύτερο σημείο ιδιαίτερης σημασίας αποτέλεσε η μείωση της ενωσιακής συνεισφοράς στις Οργανώσεις Παραγωγών στο 4,1% έως 5% της εμπορευθείσας αξίας, έναντι επιπέδων που στο υφιστάμενο πλαίσιο έφταναν έως και το 30%. Όπως σημείωσε, αυτό δεν είναι απλώς μείωση χρηματοδότησης, αλλά αλλαγή που περιορίζει τη δυνατότητα των οργανώσεων να σχεδιάζουν επενδύσεις, να συγκεντρώνουν την προσφορά και να ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση των παραγωγών.
Στην παρέμβασή του, ο κ. Πυργιώτης συνέδεσε τις ευρωπαϊκές εξελίξεις με την ελληνική πραγματικότητα, επισημαίνοντας ότι οι πιέσεις είναι ακόμη πιο έντονες λόγω μικρού και κατακερματισμένου κλήρου, νησιωτικότητας, έλλειψης εργατικών χεριών και γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού. Σε αυτό το περιβάλλον, τόνισε, ο μεμονωμένος παραγωγός δεν μπορεί να σταθεί μόνος του απέναντι στις αγορές, γεγονός που καθιστά τη συλλογική οργάνωση ακόμη πιο κρίσιμη.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στον κίνδυνο ασυνέχειας το 2028, εφόσον καθυστερήσει η συμφωνία για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Ο κ. Πυργιώτης υπενθύμισε την ελληνική εμπειρία του 2023, όταν καθυστερήσεις και διοικητικές δυσλειτουργίες οδήγησαν στην απώλεια του προϋπολογισμού του πρώτου έτους, υπογραμμίζοντας ότι ένα αντίστοιχο σενάριο δεν μπορεί να επαναληφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι προτάσεις της Copa-Cogeca για τον ελαιοκομικό τομέα
Παρουσιάζοντας τις βασικές θέσεις της Ομάδας Εργασίας της Copa-Cogeca, ο κ. Πυργιώτης υπογράμμισε την ανάγκη διατήρησης διακριτού προϋπολογισμού για τον ελαιοκομικό τομέα, ουσιαστικής και όχι συμβολικής στήριξης των Οργανώσεων Παραγωγών, προστασίας των παραδοσιακών ελαιώνων, επικαιροποίησης των εργαλείων διαχείρισης της αγοράς και ενίσχυσης των δράσεων προώθησης.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στην ένταξη του ελαιολάδου στο Ευρωπαϊκό Σχολικό Πρόγραμμα, από το οποίο σήμερα απουσιάζει, ως εργαλείο ανάδειξης της διατροφικής και πολιτιστικής αξίας των ευρωπαϊκών ελαιοκομικών προϊόντων.
Το μήνυμα της παρέμβασης ήταν σαφές: η νέα ΚΑΠ δεν είναι απλώς μια τεχνική άσκηση, αλλά επιλογή για το είδος της γεωργίας που θέλει η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια. Για τον ελαιοκομικό τομέα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η επιβίωση, αλλά η δυνατότητα να εξελιχθεί, να εκσυγχρονιστεί και να παραμείνει ανταγωνιστικός σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενων πιέσεων.
