Αλλάζει το παραγωγικό μοντέλο ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Αιγές

Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Αιγές στην Κρύα Βρύση Πέλλας αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα νέας γενιάς συλλογικών σχημάτων, που εξελίσσονται μεθοδικά και επενδύουν σε ένα σύγχρονο, ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο. Παρά το νεαρό της ηλικίας του, καθώς ιδρύθηκε το 2017, έχει καταφέρει να αναπτυχθεί δυναμικά, να ενταχθεί σε σημαντικά ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα και να στηρίξει ουσιαστικά τους παραγωγούς μέλη του.

Ο συνεταιρισμός ξεκίνησε με επίκεντρο την αμπελοκαλλιέργεια, αλλά γρήγορα επεκτάθηκε σε ένα ευρύ φάσμα δενδρωδών καλλιεργειών. Σήμερα καλλιεργούνται ακτινίδια, ροδάκινα, αχλάδια και βερίκοκα – τόσο επιτραπέζια όσο και βιομηχανικά – ενώ τα τελευταία χρόνια εντάχθηκαν και τα σπαράγγια, μια καλλιέργεια που επανέρχεται σταδιακά στην περιοχή.

Η στρατηγική του συνεταιρισμού βασίζεται στη διαφοροποίηση, καθώς διαπίστωσε ότι η μονοκαλλιέργεια δεν οδηγούσε πουθενά. «Η στρατηγική της πολυκαλλιέργειας επιτρέπει στον συνεταιρισμό να έχει σχεδόν δωδεκάμηνη δραστηριότητα, μειώνοντας την εξάρτηση από μία μόνο παραγωγή και ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των παραγωγών του. Εμείς θέλαμε να καλύψουμε όλο το φάσμα, ώστε να δουλεύουμε έντεκα μήνες το χρόνο. Σκεφτείτε ότι για εμάς εδώ «νεκρός» είναι μόνο ο Γενάρης. Όλος ο χρόνος είναι γεμάτος από εργασία», επισημαίνει ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών, κ. Σάκης Κούσης.

Ο ίδιος μιλά για τη φιλοσοφία, την πορεία και τα επόμενα βήματα του συνεταιρισμού, που κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια να ενταχθεί σε τρία ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα, να αναπτύξει νέες καλλιέργειες και να χτίσει ένα σύγχρονο παραγωγικό μοντέλο. Μάλιστα, η νέα γενιά παραγωγών επενδύει στην τεχνολογία. «Η γη δεν είναι απλώς να την καλλιεργείς, πρέπει να τη γνωρίζεις και να την καλλιεργείς», τονίζει ο πρόεδρος.

Με μετεωρολογικούς σταθμούς και συστήματα παρακολούθησης υγρασίας, η άρδευση γίνεται στοχευμένα: «Ποτίζουμε όταν πρέπει να ποτίσουμε. Δίνουμε νερό όσο χρειάζεται το φυτό. Δεν κάνουμε σπατάλες. Το ίδιο ισχύει και για τα φυτοπροστατευτικά: παλαιότερα ρίχναμε 100–120 κιλά το στρέμμα. Σήμερα ραντίζουμε το πολύ τριάντα κιλά, γεγονός που οδηγεί σε προϊόν υψηλότερης ποιότητας και μεγαλύτερης ασφάλειας για τον καταναλωτή», αναφέρει ο κ. Κούσης.

Τρία χρηματοδοτικά προγράμματα – επενδύσεις εκατομμυρίων

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομάδας Παραγωγών, ο συνεταιρισμός έχει ενταχθεί τόσο στο Ταμείο Ανάκαμψης για αναδιάρθρωση καλλιεργειών, όσο και σε πρόγραμμα εκσυγχρονισμού μηχανολογικού εξοπλισμού, καθώς και σε πρόγραμμα μεταποίησης, με την αγορά κτιρίου και την έναρξη παραγωγής μαρμελάδων, γλυκών, χυμών και φρουτοσαλατών.

«Ήταν μια επένδυση ενός εκατομμυρίου ευρώ… με πεντακόσιες χιλιάδες χρηματοδότηση και πεντακόσια χιλιάδες ίδια συμμετοχή», αναφέρει ο κ. Κούσης για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, το οποίο περιλαμβάνει 11 γεωργικούς ελκυστήρες, 7 βυτία ψεκασμού, 6 πολυμηχανήματα σειράς για ζιζανιοκτονία, 4 χορτοκοπτικά, 7 καταστροφείς, 12 καρότσες και 4 ανυψωτικές σκάλες, καθώς και 2 μετεωρολογικούς σταθμούς, τα οποία παραλήφθηκαν πριν από λίγες ημέρες.

Αντίστοιχα, η αναδιάρθρωση μέσω Ταμείου Ανάκαμψης έφτασε το 1,4 εκατ. ευρώ. Συνολικά, οι επενδύσεις ξεπερνούν τα δύο εκατομμύρια ευρώ, με σημαντική συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Ο νέος εξοπλισμός παραχωρείται στα μέλη, διευκολύνοντας την καλλιέργεια με σύγχρονες μεθόδους και μειώνοντας το κόστος παραγωγής, σε μια εποχή όπου η αγορά ενός τρακτέρ ή άλλων μηχανημάτων αποτελεί δυσβάσταχτο βάρος για έναν μεμονωμένο παραγωγό, όπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Κούσης.

Από την παραγωγή στην επεξεργασία

Η μεγάλη αλλαγή έρχεται φέτος με την είσοδο στη μεταποίηση. «Θέλουμε αυτά που δίνουμε στον καταναλωτή, τα superfood που είναι πρώτα, και μετά αυτά που περισσεύουν, να τα επεξεργαστούμε μόνοι μας. Στόχος είναι η αξιοποίηση του μη εμπορεύσιμου προϊόντος. Σε ένα δέντρο που θα βγάλει ογδόντα ροδάκινα, τα είκοσι δεν μπορούν να πωληθούν. Εμείς θέλουμε με αυτά τα είκοσι να φτιάξουμε την κομπόστα μας, να κάνουμε μια μαρμελάδα ροδάκινο. Έτσι, η προστιθέμενη αξία θα παραμείνει στον παραγωγό και στην τοπική οικονομία», σημειώνει.

Εξαγωγές και αγορά

Ο συνεταιρισμός διαχειρίζεται σήμερα 1.100 στρέμματα και αριθμεί 74 μέλη. Το 90% των σταφυλιών εξάγεται στην Αγγλία, ενώ τα ακτινίδια είναι όλα εξαγώγιμα. Με την έναρξη της μεταποίησης, ο στόχος είναι η αυτόνομη εξαγωγική δραστηριότητα, χωρίς μεσάζοντες.