«Δασόκηπος»: Το καινοτόμο ερευνητικό αγρόκτημα στη Χαλκιδική για την τρούφα και το μανιτάρι

Στη δεύτερη κορυφή του όρους Χολομώντα, στη Χαλκιδική, ανάμεσα στα γραφικά χωριά Αρναία και Ταξιάρχης, ένας «ζωντανός» οργανισμός αφιερωμένος στον κόσμο της τρούφας και των μανιταριών λειτουργεί ως πρότυπο μοντέλο αγροτικής καινοτομίας, όπου η φυσική βιοποικιλότητα συναντά τις σύγχρονες μεθόδους καλλιέργειας και ενεργειακής αυτονομίας.

Πρόκειται για το «Δασόκηπο», ένα καινοτόμο, ενεργειακά αυτόνομο ερευνητικό αγρόκτημα, το οποίο, αν και ξεκίνησε πριν από 25 χρόνια ως μανιταρο-εστιατόριο και ξενώνας, σήμερα έχει εξελιχθεί σε κόμβο για την καλλιέργεια μανιταριών με έναν υβριδικό τρόπο που συνδυάζει τεχνολογία και φύση. Το πλήρως ελεγχόμενο θερμοκήπιό του λειτουργεί κατά 80% με ηλιακή ενέργεια και γεωθερμία μέσω αντλιών θερμότητας, ενώ ρυθμίζεται ανάλογα με τις συνθήκες κάθε εποχής του χρόνου, γεγονός που επιτρέπει παραγωγή ακόμη και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Εκεί καλλιεργούνται διαφορετικά strains μανιταριών, δηλαδή γενετικές ποικιλίες του ίδιου είδους με ξεχωριστά χαρακτηριστικά. Σιτάκε από ασιατικές ποικιλίες, πλευρώτους που προέκυψαν από τοπικά στελέχη της Χαλκιδικής, αλλά και strains από τον Ταΰγετο, τη Μυτιλήνη, τον Παρνασσό και την Κύπρο — όπως τα king oyster — δοκιμάζονται συνεχώς στο πλαίσιο πειραματικών και ερευνητικών καλλιεργειών.

Όπως σημειώνει ο φυσιοδίφης και ιδρυτής του Δασόκηπου, Νίκος Αθανασιάδης, οι δοκιμές αυτές δεν αποδίδουν πάντοτε, ωστόσο εντοπίζονται ορισμένες αξιόλογες ποικιλίες που αξίζει να ερευνηθούν περαιτέρω και να καλλιεργηθούν.

Εκτός από το θερμοκήπιο, μανιτάρια καλλιεργούνται και στην ύπαιθρο, υπό ελάχιστα ελεγχόμενες συνθήκες. Ένα μέρος της παραγωγής βασίζεται στην «αντιγραφή της φύσης». Κορμοί δέντρων εμβολιάζονται με μύκητες και τοποθετούνται σε ημιελεγχόμενο περιβάλλον, ενώ άλλες καλλιέργειες αφήνονται να αναπτυχθούν στο φυσικό μικροκλίμα του βουνού.

«Εκεί δεν μπορούμε να παρέμβουμε στη θερμοκρασία, αλλά μπορούμε να επηρεάσουμε την υγρασία και το strain των ποικιλιών. Δηλαδή, το καλοκαίρι μπορούμε να επιλέξουμε μια τροπική ποικιλία και να παράγονται μανιτάρια, για παράδειγμα, που συναντώνται στην Ινδονησία», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Αθανασιάδης.

Η ιστορία του κτήματος

Χωρίς να προέρχεται από ακαδημαϊκό ή αγροτικό περιβάλλον, η αγάπη για το βουνό και το δάσος οδήγησε τον κ. Αθανασιάδη στη μανιταροσυλλογή και σε μία από τις πρώτες οργανωμένες αναζητήσεις τρούφας στην Ελλάδα, με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά.

Η οικονομική κρίση, όμως, έφερε ανατροπές. Το εστιατόριο έκλεισε και ο κ. Αθανασιάδης στράφηκε στην επεξεργασία και τυποποίηση προϊόντων τρούφας μέσω της επιχείρησης Forest Garden EE: τρουφόλαδα, καρπάτσιο, σάλτσες, κρέμες, αλλά και private label συνεργασίες για την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Από το 2010, η εταιρεία αποτέλεσε την πρώτη επιχείρηση στον ελλαδικό χώρο που ασχολήθηκε με τη μεταποίηση τρούφας. Σήμερα, τα προϊόντα φτάνουν σε εστιατόρια της Χαλκιδικής και της Αρναίας, ενώ συνεργασίες με delicatessen και εταιρείες τροφίμων ενισχύουν την παρουσία του κτήματος στην αγορά. Την ίδια στιγμή, η μεταποίηση της τρούφας και των μανιταριών, καθώς και το εργαστήριο πειραματισμού και καινοτομίας, συνδυάζονται με τη φιλοσοφία του κ. Αθανασιάδη για τη διαμόρφωση μιας νέας ταυτότητας για την ορεινή Χαλκιδική, συνδέοντας τη φύση, τη γαστρονομία και τον ήπιο τουρισμό.

Στα επόμενα σχέδια του ιδιοκτήτη είναι ο χώρος να λειτουργεί ως σημείο γνωριμίας με τον κόσμο του δημοφιλούς μύκητα.

Όπως αναφέρει ο ίδιος: «Υπάρχουν αρκετές σκέψεις και σχέδια από το προσεχές φθινόπωρο για τον τρόπο λειτουργίας του Δασόκηπου, που θα βοηθούν τους επισκέπτες να κατανοήσουν τον ρόλο των μανιταριών στο οικοσύστημα, τη γαστρονομική τους αξία και τις ιδιαιτερότητές τους».