Ελαιοκομία: Το πρώτο τεστ πέρασε – Τι δείχνουν τα άνθη για τη φετινή σοδειά
Θετικά για τη νέα καλλιεργητική περίοδο φαίνεται να είναι τα πρώτα μηνύματα από την ανθοφορία της ελιάς που εξελίσσεται σε σημαντικές ελαιοπαραγωγικές περιοχές της χώρας. Η διαδικασία έχει προχωρήσει αρκετά στα νοτιότερα μέρη της χώρας, με τα βόρεια να βρίσκονται πιο πίσω, λόγω χαμηλών θερμοκρασιών. Στη συνολικότερη εικόνα, οι βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν φέτος, αλλά και οι επαρκείς ώρες ψύχους που καταγράφηκαν σε ελαιοπαραγωγικά κέντρα, λειτούργησαν ευεργετικά για την καλλιέργεια, ιδιαίτερα σε περιοχές που ταλαιπωρήθηκαν σημαντικά από την ξηρασία τις χρονιές που προηγήθηκαν. Οι αυξημένες υγρασίες, όμως, έχουν αφήσει και «θύλακες» ανησυχίας, βγαίνοντας από μία χρονιά σημαντικών μυκητολογικών προσβολών.
Εφόσον οι καιρικές συνθήκες συνεχίσουν ευνοϊκά ως προς την καλλιέργεια, τα δεδομένα για μία καλή παραγωγή υπάρχουν, μένει όμως ένα κρίσιμο, τουλάχιστον, δεκαπενθήμερο, μέχρι η εικόνα να θεωρείται πιο ασφαλής για εκτιμήσεις. Με τους ανθούς στα δέντρα, εκείνα πλέον που φοβίζουν τους παραγωγούς είναι οι απότομοι και ακραίοι καύσωνες αλλά και οι λασποβροχές που μπορεί να επιδράσουν σε αυτό το στάδιο των καλλιεργειών, ενώ τα όποια «κατάλοιπα» της προηγούμενης περιόδου δημιουργούν και συνθήκη για αυξημένες καλλιεργητικές φροντίδες, με ότι μπορεί να συνεπάγεται αυτό για τους παραγωγούς.
Μέτρια χρονιά για την πράσινη ελιά Χαλκιδικής
Με συγκρατημένη αισιοδοξία αλλά και εμφανή επιφυλακτικότητα περιγράφει την κατάσταση της ανθοφορίας της ελιάς στη Χαλκιδική ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Σημάντρων, Φιλοκλής Γκοτζιάς. Όπως τονίζει, η φετινή χρονιά δεν δείχνει να ακολουθεί τα περσινά υψηλά επίπεδα παραγωγής, ωστόσο η εικόνα μέχρι στιγμής παραπέμπει σε μια μέτρια, αλλά όχι κακή χρονιά. Είναι, βέβαια, εξαιρετικά νωρίς για τις εκτιμήσεις, διευκρινίζει. Η φετινή άνοιξη έχει καθυστερήσει σημαντικά την εξέλιξη των δέντρων. Σε αντίθεση με άλλες χρονιές, όπου η ανθοφορία ξεκινούσε γύρω στην Πρωτομαγιά, φέτος η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. «Είμαστε πολύ πίσω ακόμα. Άλλες χρονιές στις 2–3 Μαΐου άρχιζαν να ανοίγουν. Τώρα θέλουν ακόμη δέκα με δεκαπέντε μέρες», εξηγεί. Αιτία, όπως λέει, ήταν τα κρύα που σημειώθηκαν πριν από περίπου έναν μήνα, τα οποία «φρέναραν» την ανάπτυξη των δέντρων και καθυστέρησαν την ανθοφορία. Παρά τη μικρή αυτή οπισθοχώρηση, μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί ζημιές από τις χαμηλές θερμοκρασίες, ούτε έχουν εμφανιστεί προβλήματα που μπορεί να επηρεάσουν την καρπόδεση. Πάντως το κύριο σημείο ανησυχίας για τους παραγωγούς δεν είναι άλλο από τις απότομες θερμοκρασιακές αυξήσεις.
Παρότι η γενική εικόνα παραπέμπει σε μέτρια χρονιά, υπάρχουν διαφοροποιήσεις ανά ποικιλία. Σύμφωνα με τον κ. Γκοτζιά, οι ελαιώνες ποικιλίας Καλαμών φαίνεται να έχουν καλύτερη δυναμική σε σχέση με τις πράσινες επιτραπέζιες, ενώ, για την ελαιοποίηση η εικόνα είναι ακόμη πιο θετική. Η συγκομιδή της πράσινης επιτραπέζιας ελιάς στη Χαλκιδική ξεκινά, παραδοσιακά, τέλος Σεπτεμβρίου, με ορισμένες περιοχές να μπαίνουν στο χωράφι από τις 5–6 Σεπτεμβρίου και άλλες να φτάνουν μέχρι και τα μέσα Οκτωβρίου.
Το κρύο καθυστερεί την ανθοφορία στη Θράκη
Οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, που φλέρταραν με τους μηδέν βαθμούς Κελσίου μέχρι και την αρχή της εβδομάδας, εμποδίζουν την ανθοφορία της ελιάς σε ελαιοπαραγωγικές περιοχές. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Αγροτικού Ελαιουργικού Συνεταιρισμού Μάκρης, Δημοσθένη Χατζηνικολάου, η ανθοφορία της ελιάς στη Θράκη ξεκινάει αργότερα συγκριτικά με νοτιότερες περιοχές. Υπό φυσιολογικές συνθήκες θα έπρεπε να έχει ξεκινήσει, αλλά καθυστέρησε εξαιτίας του ψυχρού κλίματος των προηγούμενων ημερών. Το περασμένο Σαββατοκύριακο η θερμοκρασία έπεσε μέχρι τους 5 βαθμούς Κελσίου, αναφέρει χαρακτηριστικά. Οι ισχυροί άνεμοι που επικράτησαν δεν επηρεάζουν την καλλιέργεια στην παρούσα φάση, αντίθετα το ήπιο αεράκι βοηθάει στη γονιμοποίηση.
Εάν ανέβει η θερμοκρασία η ανθοφορία θα ξεκινήσει μετά τις 15 Μαΐου, εκτιμά, χαρακτηρίζοντας ευνοϊκές για την καλλιέργεια τις βροχές του χειμώνα.
Μειωμένη η ανθοφορία στα ελαιόδεντρα της Θεσσαλίας
Τις αμέσως επόμενες ημέρες θα ξεκαθαρίσει η εικόνα στα ελαιόδεντρα της Θεσσαλίας αναφορικά με τη μειωμένη ανθοφορία, λόγω κλιματικής κρίσης. «Αυτή είναι δεδομένη. Το επόμενο διάστημα θα δούμε εάν είναι μερική (τοπική) ή εκτεταμένη», δηλώνει στην «ΥΧ» ο γενικός διευθυντής της ΔΑΟΚ Θεσσαλίας, Δημήτρης Σταυρίδης. «Ακόμη και μ΄ ένα μικρό ποσοστό 5 με 10% να έχουμε καρπόδεση στο δέντρο, αυτή μπορεί να δώσει μία ικανοποιητική παραγωγή», προσθέτει.
Οι χαμηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν τις προηγούμενες ημέρες, ιδιαίτερα στο ορεινό Πήλιο, στρέσαραν τα δέντρα, με την υπηρεσία να προβαίνει σε αυτοψίες την επόμενη εβδομάδα για να διαπιστώσει εάν και πόσο επηρεάστηκε η ανθοφορία. Αναφορικά με τη δακοκτονία, η Περιφέρεια Θεσσαλίας ολοκλήρωσε της σχετικές διαδικασίες. Χωρίς να έχουν υπάρξει ενστάσεις, ο διαγωνισμός οδεύει προς τον προσυμβατικό έλεγχο. «Λογικά θα είμαστε έτοιμοι όπου και όποτε χρειαστεί να προχωρήσουμε άμεσα σε δολωματικό ψεκασμό», σημειώνει ο κ. Σταυρίδης.
Από καλή αφετηρία η νέα καλλιεργητική περίοδος στη Στερεά Ελλάδα
Μετά τις 15 Μαΐου εκτιμάται από παραγωγούς και ειδικούς στον χώρο της ελαιοκομίας ότι θα ξεκινήσει η ανθοφορία στο σύνολο της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. Οι καιρικές συνθήκες που επικράτησαν κατά τη διάρκεια του χειμώνα βοήθησαν σημαντικά τις καλλιέργειες, χωρίς να προκαλέσουν ιδιαίτερα προβλήματα. Ωστόσο, για το τελικό αποτέλεσμα ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς, καθώς υπάρχουν εχθροί και ασθένειες που ελλοχεύουν και ενδέχεται να μειώσουν την παραγωγή.
Σύμφωνα με τον Παρασκευά Μπακάρα, παραγωγό από τις Λιβανάτες Λοκρίδας, δεν υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση σε σχέση με την περσινή χρονιά. «Παρ’ όλα αυτά, μέχρι και την τελευταία στιγμή, ακόμη και πριν από τη συγκομιδή, όλα παραμένουν ανοιχτά».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η δήλωση του Κώστα Καραγιώργου, ελαιοπαραγωγού από την Αταλάντη, ο οποίος εστιάζει στις ασθένειες όπως το γλοιοσπόριο, αλλά και στον δάκο, επισημαίνοντας ότι οι παραγωγοί θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.
Τη δική του εκτίμηση για ένα θετικό ξεκίνημα στη νέα καλλιεργητική περίοδο καταθέτει ο Χρυσόστομος Σίσκος, γεωπόνος της ΔΑΟΚ Βοιωτίας. Όπως αναφέρει, ο χειμώνας λειτούργησε καταλυτικά όσον αφορά τις ώρες ψύχους που έχουν ανάγκη οι ελιές και εκτιμά ότι θα συμβάλουν σημαντικά στην ανθοφορία, την οποία τοποθετεί χρονικά στα μέσα Μαΐου. Παράλληλα, εκφράζει προβληματισμό για την ελλιπή συλλογή των καρπών της ελιάς, οι οποίοι αποτελούν εστίες διαχείμασης του δάκου για την επόμενη χρονιά. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που, όπως τονίζει, «θα αντιμετωπιστεί σε μεγαλύτερο βαθμό κατά την τρέχουσα καλλιεργητική περίοδο». Ο ίδιος επισημαίνει ακόμη τη σημασία του καθαρισμού των κτημάτων.
Επιφυλάξεις για τις βροχοπτώσεις εκφράζουν σε Μεσσηνία και Λακωνία
Αν και η εικόνα θα είναι πληρέστερη μετά τις 20 Μαΐου, όπως σημείωσε από τη ΔΑΟΚ Λακωνίας ο Ιωάννης Ράλλης, μέχρι τώρα τα πράγματα δείχνουν καλά. Ο ίδιος εκτίμησε ότι τα δέντρα ωφελήθηκαν από τις φετινές βροχοπτώσεις, χωρίς να επισημαίνει ως τώρα προβλήματα. Ωστόσο, τις επιφυλάξεις τους για τις βροχές των τελευταίων ημερών εκφράζουν συγκεκριμένες περιοχές, όπως αυτή της Ανατολικής Μάνης. «Η χρονιά δεν εξελίσσεται σωστά γιατί υπάρχει ήδη πρόβλημα με την ανθοφορία. Πολλοί παραγωγοί δηλώνουν ότι, ενώ τα δένδρα τους είχαν δείξει καλή εικόνα, στη συνέχεια άλλαξε αυτό, αφού το δένδρο αντί να ανθίσει άρχισε να πετάει βλάστηση. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε σε κάποιο έντομο ή στην υγρασία που προκάλεσαν όλες οι βροχές», μεταφέρει από την περιοχή ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Πετρίνας, Γιώργος Καπασούρης. «Ακόμη και αυτά που θα συνεχίσουν την ανθοφορία τους και θα δέσουν, θα έχουν πρόβλημα σε όλο το Δήμο Ανατολικής Μάνης» εκτίμησε, εκφράζοντας φόβους και για πιθανή αύξηση του γλοιοσπορίου.
«Η ανθοφορία μέχρι τώρα εξελίσσεται πολύ καλά, αλλά κρατάμε επιφυλάξεις μήπως βρεθούμε μπροστά σε εκπλήξεις από την δράση διαφόρων μυκήτων», αναφέρει από τη Δυτική Μεσσηνία, ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Νηλέας, Γιώργος Κόκκινος, υπενθυμίζοντας τα προβλήματα που αντιμετώπισαν κατά την τρέχουσα χρονιά. «Οι βροχές των τελευταίων ημερών σίγουρα δεν είναι καλός οιωνός για το μέλλον. Για την φυτοπροστασία έπρεπε ήδη να έχουν αρχίσει οι ψεκασμοί» επισημαίνει ο ίδιος.
Σε καλή παραγωγή παραπέμπουν οι πρώτες ενδείξεις σε Αχαΐα και Ηλεία
«Αν μέχρι τις 15 Μαΐου -που είναι το κρίσιμο στάδιο της ανθοφορίας- δεν έχουμε ακραία φαινόμενα, κάτι που δεν διαφαίνεται, θα έχουμε μία πολύ καλή παραγωγή», σχολιάζει η Μάρθα Λιαρομμάτη, προϊσταμένη στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας στην Αχαΐα. Όπως διευκρινίζει, η ανθοφορία στις περιοχές της Αιγιάλειας βρίσκεται περίπου στο 80%, εκεί οι ελιές βρίσκονται σε πολύ καλή ανθοφορία αν και δεν έχουν φτάσει ακόμη το στάδιο της πλήρους. Το ορεινά ακόμη δεν έχουν δείξει, λόγω χαμηλότερων θερμοκρασιών, ενώ στο κομμάτι της Δυτικής Αχαΐας η ανθοφορία είναι περίπου στο 50%.
Θετική είναι η πρώτη εικόνα της νέας παραγωγής και σε περιοχές της Ηλείας, αν κι εκεί παραμένουν επιφυλάξεις για τυχόν επιπτώσεις από τις πολλές βροχές που προηγήθηκαν φέτος. Ειδικά στις παραθαλάσσιες περιοχές, η ανθοφορία έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και η καλλιέργεια περνά στα πρώτα στάδια της καρπόδεσης, ενώ τα ορεινά έρχονται πιο πίσω, εξηγεί ελαιοκαλλιεργητής από την περιοχή της Ανδραβίδας. Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι η περιοχή βγαίνει από μία χρονιά δυσκολιών, λόγω μυκητολογικών προσβολών που προηγήθηκαν.
Καλά τα πρώτα μηνύματα από την Κρήτη με αστερίσκους
Με τον αστερίσκο του πώς θα «ανταποκριθούν» τα δέντρα, που υπέστησαν υπερβολικό στρεσάρισμα κατά το προηγούμενο διάστημα από την ξηρασία, θετικά είναι -σε γενικές γραμμές- τα μηνύματα της ανθοφορίας που έρχονται από την Κρήτη, με ορισμένες πρώιμες περιοχές να βλέπουν ήδη και κάποια πρώτα σημάδια καρπόδεσης. Η εικόνα, φυσικά, διαφέρει κατά τόπους, ωστόσο, συνολικά το νησί, διατηρεί αισιοδοξία για τη νέα ελαιοκομική χρονιά, έχοντας δεχθεί επαρκείς βροχοπτώσεις φέτος, ιδιαίτερα την περίοδο της άνοιξης. Το γεγονός αυτό λειτούργησε ευεργετικά μετά από σειρά ετών ξηρασίας.
«Είχαμε όψιμες βροχές μέσα στον Μάρτιο και βοήθησε κάπως αυτό, βέβαια είναι κάποιες περιοχές που είχαν στρεσαριστεί υπερβολικά τα δέντρα από την ξηρασία, εκεί οι ταξιανθίες είναι τόσο ασθενικές που θεωρώ ότι δεν θα κρατήσουν», σχολιάζει η Αγγελική Καραταράκη, προϊσταμένη στη Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης Λασιθίου. Ωστόσο, αν όλα εξελιχθούν καλά το επόμενο διάστημα, «θα πρέπει να έχουμε μία καλή παραγωγή μετά από αρκετά χρόνια» αναφέρει, εξηγώντας ότι πρόκειται για μία όψιμη χρονιά, με τα άνθη να παραμένουν κλειστά ακόμη σε μεγάλο ποσοστό.
Θετικά μηνύματα έρχονται από την περιοχή του Ηρακλείου, όπου οι βροχοπτώσεις της άνοιξης έδωσαν νέα «πνοή» στα ελαιόδεντρα που είχαν καταπονηθεί αισθητά την τελευταία τετραετία, ενώ άφησαν και επαρκή υγρασία στο έδαφος, με την ανθοφορία να εξελίσσεται καλά. Πλέον, «τα ελαιόδεντρα έχουν μία πολύ καλή εικόνα, γιατί έβρεξε. Βλέπεις ωραίο χρώμα, δεν βλέπεις αυτό το κίτρινο» περιγράφει από την περιοχή ο Μιχάλης Καμπιτάκης, ελαιοκαλλιεργητής, πρόεδρος της Οργάνωσης Παραγωγών του ΑΣ Κάτω Ασιτών και Α’ Αντιπρόεδρος ΣΑΣΟΕΕ. «Το τελευταίο δίμηνο είχαμε και κρύα. Θεωρώ ότι έχουμε καλύψει τις ώρες που χρειάζονται τα ελαιόδεντρα στο κομμάτι του ψύχους» συμπληρώνει, εκτιμώντας ότι «αν οι βροχές είχαν έρθει και πιο νωρίς θα υπήρχε ακόμη καλύτερη εικόνα. «Οι ελιές θα είχαν προλάβει να τραβήξουν βλαστό και όσο πιο μεγάλος βλαστός, τόσο καλύτερη η ανθοφορία» εξηγεί ο ίδιος.
Καλή, γενικά, ανθοφορία, παρατηρείται και στα Χανιά. «Είναι λίγο πρώιμη η κατάσταση για να μιλάμε, αλλά δείχνει ότι υπάρχει άνθιση κανονική και προς το καλό», αναφέρουν οι γεωπόνοι της αρμόδιας Διεύθυνσης, εκφράζοντας κι εκεί τους προβληματισμούς τους για τα στρεσαρισμένα δέντρα. Η καρπόδεση έχει ήδη ξεκινήσει στις πρώιμες περιοχές, απλώς υπάρχει μία ανομοιομορφία στο ίδιο κλαδί, ειδικά στα πρώιμα, εξηγούν. «Ο ανθός δεν είναι καρπός, ένα ποσοστό γύρω στο 3-5% αν δέσει έχουμε μία πλήρη βεντέμα, αλλά πολλές φορές, ενώ έχεις πολύ καλή ανθοφορία μπορεί να μη δέσει ούτε αυτό», υπενθυμίζουν. Πλέον, αυτό που «φοβούνται» οι παραγωγοί είναι οι καύσωνες αλλά και η εκδήλωση λασποβροχών, παράγοντες που μπορεί να αντιστρέψουν την εικόνα σε αυτό το στάδιο της ελιάς, ενώ οι πρώτες πιο ασφαλείς εκτιμήσεις για τη νέα ελαιοκομική περίοδο τοποθετούνται προς το τέλος του μήνα.
