Βίοι διαφορετικοί για ελαιόλαδο και ελιές (graph)

Η αύξηση της παραγωγής έφερε μείωση των τιμών και του διεθνούς εμπορίου

Έως τις 5/2 η διαβούλευση για το ελληνικό σήμα στο ελαιόλαδο

του Βασίλη Ζαμπούνη

Καθώς η παραγωγή ελαιολάδου και επιτραπέζιας ελιάς για την τρέχουσα ελαιοκομική περίοδο 2015-2016 ουσιαστικά ολοκληρώθηκε, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δει κανείς πώς διαμορφώθηκε το διεθνές εμπόριο κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα.

Φέτος, τη χρονιά 2015-2016, η παραγωγή επανήλθε στα φυσιολογικά της επίπεδα κατ’ αρχάς στην Ισπανία –με περίπου 1,4 εκατ. τόνους–, αλλά και στην Ιταλία, η οποία ας μην ξεχνάμε ότι πέρυσι είχε μία από τις πιο καταστροφικές χρονιές, με λιγότερους από 150.000 τόνους. Στις υπόλοιπες αξιοσημείωτες μεταβολές, σε σύγκριση πάντοτε με πέρυσι, ανήκουν η Πορτογαλία (αύξηση 100.000 τόνους, 65%) και η Τυνησία με μείωση 59%.

Αθροιστικά, το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας (IOC) υπολογίζει την παγκόσμια παραγωγή στους 3.225.000 τόνους, δηλαδή αυξημένη τόσο σε σύγκριση με την περσινή κατά 790.500 τόνους (+33%), όσο και με τις αρχικές προβλέψεις του Νοεμβρίου 2015. Εδώ να σημειώσουμε ότι η «ΥΧ» είχε προβλέψει με απόλυτη ακρίβεια τις παραγωγές που αργότερα επαληθεύτηκαν. Η παγκόσμια παραγωγή επιτραπέζιων ελιών της περιόδου 2015-2016 ξεπέρασε κάθε προηγούμενο και έφτασε τους 2.755.000 τόνους, αυξημένη κατά 10% σε σύγκριση με πέρυσι.

Μεταξύ, όμως, των χωρών υπάρχουν σοβαρές διακυμάνσεις. Η Ελλάδα γνώρισε μία τεράστια μείωση κατά 40%, στους 150.000 τόνους, ενώ αντίθετα στις άλλες χώρες της ΕΕ η παραγωγή αυξήθηκε κατά 10% (53.000 τόνους) στην Ισπανία, 19% στην Ιταλία και 14% στην Πορτογαλία. Όσον αφορά τις τρίτες χώρες, η παραγωγή αυξήθηκε κατά 13% κυρίως λόγω της Αλγερίας, της Αργεντινής, της Αιγύπτου, του Ιράν, της Ιορδανίας και του Μαρόκου, ενώ μειώθηκε σε Τουρκία, Αλβανία και Ισραήλ.
Όπως στο ελαιόλαδο, έτσι και στις επιτραπέζιες ελιές οι χώρες με οικονομικά προβλήματα (Βραζιλία, Ρωσία) παρουσιάζουν σημαντική μείωση των εισαγωγών τους.
Η μείωση των τρίτων χωρών κατά 7,2% δεν υπερσκελίζεται από την αύξηση των ενδοκοινοτικών συναλλαγών κατά 6,5%, με αποτέλεσμα το παγκόσμιο εμπόριο (εισαγωγές) να παρουσιάζει μία μικρή μείωση κατά 1,7%.

Το Διάγραμμα 1 απεικονίζει την εξέλιξη των μηνιαίων τιμών παραγωγού για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κατά τα τελευταία τέσσερα έτη, σύμφωνα πάντοτε με το IOC.
Με την επιφύλαξη ότι ίσως οι τιμοληψίες να μην είναι πάντοτε απολύτως αντιπροσωπευτικές, ενώ υπάρχουν και αποκλίσεις ποιότητας εντός των ορίων του «έξτρα», ωστόσο, το παραπάνω διάγραμμα είναι χρήσιμο για την εξαγωγή συμπερασμάτων.

Πίνακας 1. Διεθνές εμπόριο (εισαγωγές) ελαιολάδου συμπεριλαμβανομένου του πυρηνέλαιου, το α’ εξάμηνο 2015-2016, σε τόνους

 

2015/2016

2015/2014

Μεταβολή %

ΗΠΑ.

157.544

149.339

+5,5

Ιαπωνία

23.574

22.326

+5,6

Βραζιλία

23.298

41.650

-44,1

Κίνα

20.591

16.416

+25,4

Καναδάς*

16.012

15.665

+2,2

Αυστραλία

11.874

12.424

-4,6

Ρωσία

11.390

14.424

-21,0

Λοιπές Γ’ χώρες*

56.736

69.722

-18,5

Σύνολο Γ’ χώρες *

321.019

321.966

-0,3

Ενδοκοινοτικό ΕΕ=27*

456.561

520.142

-12,2

Σύνολο διεθνούς εμπορίου *

777.580

821.658

-11,7

Πηγή: IOC / *Πρόκειται για στοιχεία πεντάμηνου χωρίς τον Μάρτιο

Eπισημάνσεις:

  1. Θετική και ελπιδοφόρα η διατήρηση του ανοδικού μομέντουμ σε ΗΠΑ και Ιαπωνία και η επάνοδος της Κίνας.
  2. Μεγάλες μειώσεις στις χώρες με σοβαρά οικονομικά προβλήματα, όπως η Βραζιλία και η Ρωσία (λόγω του εμπάργκο).
  3. Ανησυχητική η μείωση στις λοιπές τρίτες χώρες κατά 18,6%.
  4. Απόλυτη ισορροπία στο σύνολο των τρίτων χωρών.
  5. Μεγάλη, αλλά φυσιολογική η μείωση στο ενδοκοινοτικό εμπόριο κυρίως λόγω της επανόδου της Ιταλίας σε φυσιολογική παραγωγή, κάτι που συμπαρασύρει και το σύνολο του διεθνούς εμπορίου (-11,7%).

Πίνακας 2. Διεθνές εμπόριο (εισαγωγές) επιτραπέζιων ελιών κατά το α’ πεντάμηνο της 2015/16, σε τόνους.

 

2015/16

2014/15

Μεταβολή %

ΗΠΑ

55.851

55.111

+1,3

Ρωσία

26.850

32.812

-18,2

Βραζιλία

39.712

46.624

-14,8

Λοιπές Γ’ χώρες

55.401

56.994

-2,8

Σύνολο Γ’ χωρών

177.814

191.541

-7,2

Ενδοκοινοτικό ΕΕ-27

133.633

125.422

+6,5

Σύνολο διεθνούς εμπορίου 100%

311.447

316.954

-1,7

 

ΤΙΜΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΤΙΜΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ
Διάγραμμα 1 οι τιμές

Η αποκατάσταση της παραγωγής σε φυσιολογικά επίπεδα οδήγησε σε απότομη διόρθωση τιμών σε όλες τις χώρες και ιδίως σε Ιταλία που είχε και το μεγαλύτερο πρόβλημα. Από τον Δεκέμβριο του 2015 η ψαλίδα των διαφορών μεταξύ των διάφορων χωρών έχει περιοριστεί σημαντικά, αλλά:

  • Η Ελλάδα έχει πάντοτε τις χαμηλότερες τιμές.
  • Η Τυνησία επιδεικνύει αξιοσημείωτη αντοχή.
  • Το ψυχολογικό φράγμα των 3€/κιλό σπάζει αρχικά σε Ελλάδα και τώρα σε Ισπανία.
  • Σε σύγκριση με πέρυσι, οι μειώσεις είναι 6% σε Ελλάδα, 16% σε Ισπανία, 39% σε Ιταλία και 10% σε Τυνησία.