Ανησυχία στις ΗΠΑ για το γάμο Bayer-Monsanto

Στο μικροσκόπιο της Γερουσίας οι επιπτώσεις της συμφωνίας

Ανησυχία στις ΗΠΑ για το γάμο Bayer-Monsanto

Ο κύριος Χάλκομπ, αγρότης από το Κεντάκι των ΗΠΑ, αγόρασε για τη φετινή του σοδιά γενετικά τροποποιημένους σπόρους από την αμερικάνικη Monsanto η οποία, όπως ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα εξαγοράζεται από την γερμανική Bayer, και συμβατικούς σπόρους από την αμερικάνικη Du Pont, η οποία συνενώνεται με την Dow Chemicals. Επίσης, αγόρασε λιπάσματα από την καναδικών συμφερόντων Agrium, η οποία συμφώνησε την προηγούμενη Δευτέρα να συγχωνευθεί με την Potash Corporation. Τέλος, χρησιμοποίησε φυτοφάρμακα τα οποία παράγει η ελβετική Syngenta, η οποία τον περασμένο Φεβρουάριο εξαγοράσθηκε από την κινεζική Chem China.

Έτσι ξεκινούν το δημοσίευμά τους οι Times της Νέας Υόρκης για την εξαγορά της Monsanto από την Bayer, που την κρίνουν ως μία κακή συμφωνία για τους αγρότες.

Πράγματι, όσο διαρκεί η παγκόσμια κρίση στις αγορές αγροτικών προϊόντων και μειώνεται ο κύκλος εργασιών στους κλάδους των αγροτικών εφοδίων, τόσο διευρύνεται το φαινόμενο εξαγορών επιχειρήσεων στους κλάδους αυτούς. Οι μειωμένες πωλήσεις και η πτωτική κερδοφορία κάνουν κάποιες επιχειρήσεις στόχους εξαγορών. Αυτό συνέβη ως ένα βαθμό και με τη Monsanto.

Μπορεί η διαδικασία να ολοκληρωθεί στο τέλος του επόμενου έτους, μπορεί κάποιες δραστηριότητες της Bayer, όπως αυτές στο βαμβάκι και κάποια φυτοφάρμακα να πουληθούν σε άλλη εταιρεία, όπως την BASF, για να ξεπεραστούν τα εμπόδια της δεσπόζουσας θέσης στην παγκόσμια αγορά που θέτουν οι Επιτροπές Ανταγωνισμού, το τελικό αποτέλεσμα όμως είναι προδιαγραμμένο: Η ένωση δύο γιγάντων, ή δεινοσαύρων, όπως συχνά αποκαλείται, και η δημιουργία μίας επιχείρησης που θα ελέγχει το 28% των χρησιμοποιούμενων φυτοφαρμάκων στην παγκόσμια γεωργία, το 30% των χρησιμοποιούμενων σπόρων, το 90% των Γενετικά Τροποποιημένων, ελέγχοντας προϊόντα όπως το καλαμπόκι, η σόγια, το βαμβάκι και σύντομα ίσως και το σιτάρι, θα είναι γεγονός.

Οι υπέρ και οι κατά

Η συμφωνία παρουσιάστηκε από τους δύο ενδιαφερόμενους ως απάντηση στην πρόσκληση της εξασφάλισης τροφής για τρία δισεκατομμύρια επιπλέον πολίτες έως το έτος 2050, με περιβαλλοντικά βιώσιμο τρόπο. Σε αυτό θα συμβάλει και η ενοποίηση των τμημάτων έρευνας των δύο εταιρειών, των οποίων ο προϋπολογισμός σήμερα ανέρχεται στα 2,5 δισ. ευρώ το έτος.

Σε κάθε περίπτωση, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο βασικός στόχος είναι η δημιουργία μεγάλων εμπορικών δικτύων «καταστημάτων μίας στάσης», που θα διαθέτουν αγροχημικά, πολλαπλασιαστικό υλικό, τόσο μεταλλαγμένων όσο και συμβατικό, καθώς και εφαρμογές ψηφιακής γεωργίας και κτηνοτροφίας. Και είναι ο τρίτος αυτός τομέας, στον οποίο θέλουν να αναδειχθούν σε ηγετικές δυνάμεις και να προστεθεί στους δύο που ήδη ηγούνται.

Εκεί ακριβώς εστιάζεται η κριτική που ασκείται. Σε κλάδους οι οποίοι παρουσιάζουν ήδη ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς συγκέντρωσης, μία νέα εξαγορά ή συγχώνευση θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε αύξηση τιμών, μονοπωλιακές συμπεριφορές, έλεγχο στο περιεχόμενο και τη διάδοση της έρευνας.

Και με αυτές τις εκτιμήσεις συμφωνούν πολλοί, τουλάχιστον στις ΗΠΑ.

Συμφωνεί η Ένωση των Αμερικανών Αγροτών NFU, που εκφράζει φόβους για τις γιγαντιαίες εξαγορές των τελευταίων μηνών, που απειλούν «με μείωση του ανταγωνισμού, παρεμπόδιση της καινοτομίας, υψηλότερες τιμές και απώλειες θέσεων εργασίας στην αμερικανική ύπαιθρο».

Συμφωνεί το AFB, ο νεοφιλελεύθερος σύνδεσμος της «βιομηχανικής» γεωργίας και κτηνοτροφίας, πυλώνας ισχύος της Ρεπουμπλικανών στις περιφέρειες των ΗΠΑ, που καλεί το πολιτικό σύστημα να εξετάσει τις δυνάμεις εκείνες που οδηγούν στη δημιουργία τέτοιων μεγάλων επιχειρήσεων, με αρνητικά αποτελέσματα για την πρωτογενή παραγωγή και τους αγρότες.

Ανησυχία στις ΗΠΑ για το γάμο Bayer-Monsanto

Συμφωνεί μεγάλο μέρος των ΜΜΕ, που συχνά μιλούν για ήττα του αμερικανικού καπιταλισμού -που ενδιαφέρεται μονομερώς για τα χρηματιστηριακά συμφέροντα των μετόχων μίας επιχείρησης- από τον γερμανικό και τον ευρωπαϊκό, που λειτουργούν με μεσοπρόθεσμες στρατηγικές. Ή άλλοι, που αναφέρουν ότι στην πρόσφατη εξαγγελία της Κίνας για επενδύσεις αγροτικού εκσυγχρονισμού αξίας μισού τρισεκατομμύριου δολαρίων σε διάστημα πενταετίας, η Γερμανία ισχυροποιεί τη θέση της, ενώ οι ΗΠΑ «ξεπουλάνε» μία από τις πιο τεχνολογικά προηγμένες επιχειρήσεις τους.

Για τους παραπάνω λόγους, η Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων της Γερουσίας ξεκίνησε, στις 20 Σεπτεμβρίου, συζητήσεις με όλους τους εμπλεκομένους, ώστε να γνωμοδοτήσει για τις επιπτώσεις του τελευταίου κύματος εξαγορών στον αγροτικό τομέα και τη χώρα.

Στην Ευρώπη, οι αντιδράσεις ποικίλουν. Οι θεσμικές Copa – Cogeca και η ισχυρή οργάνωση των Γερμανών αγροτών δεν έχουν λάβει θέση δημοσίως. Το ίδιο ισχύει και για τις πολιτικές δυνάμεις, με εξαίρεση το κόμμα των πρασίνων, που είναι αντίθετο. Αντίθετες είναι επίσης αγροτικές οργανώσεις εκτός Γερμανίας, περιβαλλοντικές οργανώσεις, οργανώσεις βιοκαλλιεργητών. Πολλοί, τέλος, είναι εκείνοι, που περιμένουν την αντίδραση της κοινής γνώμης στη χώρα που αντιτάχθηκε στην καλλιέργεια των γενετικών τροποποιημένων και της Monsanto περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, τη Γερμανία.

  • Νίκος Λάππας
gaia pedia - ηλεκτρονική αγροτική εγκυκλοπέδια