Πτώση από 20% έως 30% καταγράφεται στη ζήτηση σπόρων σκληρού σιταριού για το 2017, σε αντίθεση με το μαλακό και το κριθάρι, που η ζήτηση παραμένει σταθερή, σύμφωνα με ρεπορτάζ της «ΥΧ» σε Θεσσαλία, Κεντρική και Δυτική Μακεδονία. Την ίδια ώρα, σχεδόν ανύπαρκτη είναι η ζήτηση σε σπόρους βρόμης και σίκαλης. Εξαιτίας της παρατεταμένης ανομβρίας που έχει επιδεινώσει την καλλιέργεια των χειμερινών σιτηρών, αλλά και των χαμηλών τιμών που λαμβάνουν πλέον οι παραγωγοί, δεν είναι λίγοι εκείνοι που στρέφονται σε καλλιέργειες άλλων φυτών, όπως η ελαιοκράμβη και ο βίκος, που παρουσιάζουν, μάλιστα, αυξητική τάση. Μόνο για τη Θεσσαλία, η αύξηση αυτή εκτιμάται να είναι πολλαπλάσια σε σχέση με πέρσι.

Πτώση για το σκληρό, σε σταθερή τροχιά μαλακό και κριθάρι

Το 2017 θα είναι «μία δύσκολη χρονιά» για τα σιτηρά εκτιμά ο Ράγκος Ιωάννης, γεωπόνος στην εταιρεία εμπορίας γεωργικών εφοδίων Σπύρος Ανδριώτης ΑΕ. Πιο δύσκολη θεωρεί πως θα είναι «η κατάσταση για το σκληρό σιτάρι στην περιοχή της Θεσσαλίας, καθώς η παρατεταμένη ανομβρία έχει απογοητεύσει πολλούς παραγωγούς, με τη μείωση σε ζήτηση σπόρων να φτάνει το 20%». Την απογοήτευση αυτή την κουβαλούν οι καλλιεργητές από την περσινή χρονιά, όταν πάλι «η παρατεταμένη ανομβρία οδήγησε σε μικρή και μέτριας ποιότητας παραγωγή σκληρού σιταριού, με την τιμή παραγωγού ίσα-ίσα να φτάνει τα 18 λεπτά το κιλό», τόνισε ο κ. Ράγκος.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούμενος ο Αντώνης Σπανούλης, επιθεωρητής πωλήσεων της Alpha Seeds, εκτιμά «ότι μόνο στη Θεσσαλία θα παρατηρηθεί πτώση στη ζήτηση σπόρων για την καλλιέργεια σκληρού σιταριού της τάξεως του 20%». Παρόμοια είναι η κατάσταση και στην Κεντρική Μακεδονία, όπου λόγω των αντίξοων καιρικών συνθηκών που επικρατούν από το φθινόπωρο του 2016, για παράδειγμα, υπήρξαν «πολλές απώλειες στις καλλιέργειες, κυρίως στο σκληρό σιτάρι που αποτελεί το 90% της παραγωγής σιτηρών της περιοχής», αναφέρει στην «ΥΧ» ο Κώστας Χατζηδάφνης, γεωπόνος από τον Νομό Σερρών. Ο ίδιος συμπληρώνει ότι «η μείωση σε ζήτηση σπόρων σκληρού σίτου για τον νομό μπορεί να φτάσει το 20% με 30%». Σύμφωνα με τον γεωπόνο από τις Σέρρες, «ενώ στις σοδειές του 2014 και του 2015 η τιμή παραγωγού στο σκληρό σιτάρι ήταν γύρω στα 26-28 λεπτά το κιλό, τη χρονιά που φεύγει μειώθηκαν στα 15 λεπτά/κιλό».

Η εικόνα ήταν διαφορετική στη Δυτική Μακεδονία, όπου καταγράφηκαν καλύτερες τιμές και μεγαλύτερη και πιο ποιοτική παραγωγή για τα χειμερινά σιτηρά. Όσον αφορά το μαλακό σιτάρι, η ζήτηση σε σπόρους είναι σταθερή για τη φετινή χρονιά σε σχέση με την περσινή για όλες τις περιοχές, με την τιμή να κυμαίνεται περίπου στα 15-16 λεπτά το κιλό. Σταθερή είναι  η εικόνα και για το κριθάρι (κυρίως ζυθοποιίας), με την τιμή παραγωγού να κινείται στα 14 με 15 λεπτά το κιλό, ενώ παράλληλα πριμοδοτείται και από τις βιομηχανίες παραγωγής ζύθου με επιπλέον 3 λεπτά το κιλό.

Η ζήτηση σε σπόρους σίκαλης και βρόμης, όπως αναφέρουν οι έμποροι, είναι σχεδόν ανύπαρκτη, με τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις να είναι ελάχιστες, κυρίως για την παραγωγή ζωοτροφών.

Αυξητική τάση για την καλλιέργεια ελαιοκράμβης

Αυξητικές τάσεις για τη φετινή χρονιά φαίνεται να έχει, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «ΥΧ», η καλλιέργεια ελαιούχων σπόρων και, κυρίως, της ελαιοκράμβης, τόσο στη Θεσσαλία όσο και στις Σέρρες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του γεωπόνου Ιωάννη Ράγκου, «οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις ενδέχεται να φτάσουν στη Θεσσαλία τα 15.000 στρέμματα φέτος από 2.000 στρέμματα που ήταν πέρσι».

Σε αυτό συμβάλλουν οι καλές τιμές που κυμαίνονται από 40 έως 42 λεπτά το κιλό τόσο σε Θεσσαλία όσο και στη Μακεδονία, η οικονομική υποστήριξη από τις εταιρείες παραγωγής βιοντίζελ και ότι η συγκεκριμένη καλλιέργεια αποδεικνύεται πιο οικονομική τόσο στη λίπανση όσο και στις εισροές γενικότερα. Αυτό φαίνεται να οδηγεί και πολλούς παραγωγούς κλασικών καλλιεργειών χειμερινών σιτηρών, όπως το σκληρό σιτάρι, στην καλλιέργεια ελαιοκράμβης.

Αν και λίγο πιο επιφυλακτικός ο επιθεωρητής πωλήσεων της Alpha Seeds, Αντώνης Σπανούλης, αναφέρει πως «υπήρξε μία πρώιμη αυξημένη ζήτηση τον Σεπτέμβριο στη Θεσσαλία, για κάποιες συμβολαιακές καλλιέργειες, όπως η ελαιοκράμβη, αλλά οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν δεν φαίνεται να επιβεβαιώνουν αυτή την εκτίμηση». Τονίζει πως «η σπορά της ελαιοκράμβης θα πρέπει να πραγματοποιηθεί έως τις 15 Οκτώβρη, διότι μετά την ημερομηνία αυτή δεν θα μπορεί να αποδώσει. Επίσης, θα πρέπει, μέσα στις επόμενες ημέρες, να βρέξει για να προετοιμαστούν τα χωράφια».

Και στην περιοχή των Σερρών παρατηρείται αυξητική τάση στην παραγωγή της ελαιοκράμβης, «κυρίως, λόγω της πτώσης των τιμών στα σιτηρά, με την καλλιέργειά της να εντοπίζεται όχι μόνο στα ξηρικά-φτωχά χωράφια που γινόταν έως τώρα, αλλά και σε πεδινά ποτιστικά», αναφέρει ο γεωπόνος Κώστας Χατζηδάφνης. Τονίζει, επίσης, πως είναι ζωτικής σημασίας ο σπόρος να φυτεύεται το φθινόπωρο και να ακολουθούν έντονες βροχοπτώσεις».

Τέλος, στην περιοχή της Θεσσαλίας μεγάλη ζήτηση, σχεδόν 20%, παρουσιάζει και ο βίκος, με την τιμή παραγωγού να κυμαίνεται περίπου στα 45 λεπτά το κιλό.

Θεσσαλία: Κερδίζει έδαφος η συμβολαιακή, αφήνουν το σιτάρι, στρέφονται σε βίκο και κριθάρι

Σε εξέλιξη βρίσκεται ο προγραμματισμός των Θεσσαλών παραγωγών για τις χειμωνιάτικες αροτραίες καλλιέργειες, ενώ ήδη κάποιοι συνεταιρισμοί ξεκίνησαν να δέχονται αιτήσεις μελών τους για την προμήθεια σπόρων. Όπως συμβαίνει σε όλα τα προϊόντα, οδηγός των παραγωγών για τις φετινές επιλογές τους είναι το ταμείο που έκαναν την προηγούμενη χρονιά. Έτσι, υπάρχει προβληματισμός για τα σιτηρά, τα οποία δεν πήγαν καλά σε στρεμματικές αποδόσεις και τιμές, ενώ η ανασφάλεια οδηγεί πολλούς αγρότες στη συμβολαιακή γεωργία. Στη Θεσσαλία, γεωπόνοι της ΔΑΟΚ της περιφέρειας υπολογίζουν τη χρονιά 2017-2018 τα δημητριακά να σπαρθούν συνολικά σε 1.200.000 στρέμματα, με τα σιτηρά να αποτελούν μεν την πλειονότητα, αλλά να εμφανίζουν πτωτική πορεία, σε αντίθεση με τα ψυχανθή, που κάθε χρόνο αυξάνονται (αναμένεται μια παραγωγή περίπου στα 350.000 στρ.).

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, φέτος τα σιτηρά θα είναι μειωμένα κατά 20%-30%, με τον βίκο και το κριθάρι, σε πρώτο βαθμό, και την ελαιοκράμβη, σε δεύτερο, να καλύπτουν τα… απελευθερωμένα στρέμματα. Στο κριθάρι, η παρέμβαση εταιρειών ζυθοποιίας με τη συμβολαιακή γεωργία που εφαρμόζουν είναι καθοριστική και κάθε χρόνο αυξάνονται οι συμφωνίες που κλείνονται. Κυρίαρχο ρόλο στον κάμπο παίζει η Amstel, η οποία, για παράδειγμα, εδώ και χρόνια συνεργάζεται με τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Νίκαιας, προωθώντας την ποικιλία Gray, προσφέροντας 17,5 λεπτά για τα 4.000 στρέμματα που εκμεταλλεύεται. Αντίστοιχα, στο σκληρό σιτάρι και στον ίδιο συνεταιρισμό, η Melissa (με την ποικιλία Μαϊστράλι) προσέφερε 20 λεπτά (2 λεπτά παραπάνω από τις συμβατικές καλλιέργειες) για τα 8.000 στρέμματα που καρπώνεται. Σχετικά με τον πιστοποιημένο σπόρο, ο παραγωγός αναμένεται να τον αγοράσει από τον συνεταιρισμό από 50 έως 55 λεπτά/κιλό.

Στην ελαιοκράμβη, και παρά το γεγονός ότι παλαιότερη απόπειρα κυρίως Φαρσαλινών παραγωγών δεν στέφθηκε με επιτυχία, αφού θεωρείται δύσκολο φυτό, μη ανθεκτικό στις υψηλές θερμοκρασίες, φέτος προέκυψε εκ νέου ενδιαφέρον, λόγω συμβολαιακής γεωργίας για βιοκαύσιμα, ξανά στην επαρχία Φαρσάλων και στο Βελεστίνο Μαγνησίας. Οι εταιρείες Pettas, Elin, Agroinvest και Staff έχουν ήδη συνάψει αρκετές συμφωνίες, κυρίως με μεμονωμένους παραγωγούς.

Η συνδεδεμένη ενίσχυση, που αποφασίστηκε για το προϊόν, και η ανάγκη ξεκούρασης των χωραφιών θα στρέψουν φέτος αρκετούς παραγωγούς της Θεσσαλίας στον βίκο, με τον πιστοποιημένο σπόρο να κερδίζει έδαφος και να πωλείται από 65 έως 70 λεπτά\κιλό.

Τέλος, η συμβολαιακή εφαρμόζεται και στη βρόμη, με τα περσινά νούμερα να είναι θετικά. Ο πιστοποιημένος σπόρος αγοράστηκε στα 48 λεπτά, η στρεμματική απόδοση κυμάνθηκε στα 400 κιλά και η τιμή στην οποία κλείδωσε η συμφωνία ήταν 22 λεπτά (στα 16 λεπτά το προϊόν που προοριζόταν για ζωοτροφή). Σύμφωνα με Λαρισαίο παραγωγό, «η καλλιέργεια του προσέφερε 90 ευρώ/στρ., χωρίς να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ σε καλλιεργητικά έξοδα. Σε εποχές δύσκολης οικονομικής ρευστότητας, αυτό το γεγονός δεν περνά απαρατήρητο».

Στερεά Ελλάδα: Επιλογή ανάγκης η καλλιέργεια των σιτηρών στην περιοχή

Ξεκίνησαν τα οργώματα στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας για τις χειμωνιάτικες σπορές. Λόγω των μειωμένων τιμών και των χαμηλών στρεμματικών αποδόσεων, οι παραγωγοί είναι διστακτικοί στις επιλογές τους. Σύμφωνα με τον παραγωγό Δημήτρη Μητσόπουλο από τη Λαμία, η καλλιέργεια σιτηρών φαίνεται ότι θα αποτελέσει και πάλι τη σίγουρη λύση: «Δεν έχουμε πολλές επιλογές για την εναλλαγή καλλιεργειών. Οι παραγωγοί θα καλλιεργήσουν και πάλι σιτηρά λόγω των μειωμένων τιμών στο καλαμπόκι και του μεγάλου κόστους στο βαμβάκι. Ακόμη, η δυνατότητα της ένταξής μας στο πρόγραμμα της νιτρορύπανσης θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τις τελικές μας επιλογές για το είδος της καλλιέργειας που θα ασχοληθούμε».

Ο σιτοπαραγωγός Τάσος Γιαννουλάκος, από το Γουλέμι Φθιώτιδας, μεταφέρει τη δική του άποψη για τις χειμωνιάτικες αροτραίες: «Καλλιεργώ κάθε χρόνο πάνω από 700 στρέμματα σιτηρά με δικά μου μηχανήματα, ακόμα και θεριζοαλωνιστική μηχανή. Για τη φετινή περίοδο, προβληματίζομαι έντονα για τον αριθμό των στρεμμάτων που θα σπείρω. Φτάσαμε στο σημείο να καλλιεργούμε τη γη μας για να μη μας λένε τεμπέληδες και να μη μένουν τα χωράφια ακαλλιέργητα. Πρέπει να βρούμε άλλους τρόπους να ενισχύσουμε το εισόδημά μας, ώστε να δώσουμε προστιθέμενη αξία στα παραγόμενα προϊόντα μας. Ο βίκος αποτελεί μια καλή λύση για τους κτηνοτρόφους και τους γεωργούς της περιοχής μας, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιήσουν τα φτωχά και άνυδρα χωράφια τους».

Για το θέμα του πιστοποιημένου σπόρου κάνει λόγο ο γεωπόνος Δημήτρης Τσαρτσάλης από την περιοχή του Δομοκού: «Έχει μειωθεί το ενδιαφέρον των παραγωγών για πιστοποιημένο σπόρο. Οι πολλές ποικιλίες και η γενετική παραλλακτικότητά τους δεν αφήνουν περιθώρια για αναβάθμιση της ποιότητας των σιτηρών, με αποτέλεσμα τη μείωση της τιμής». Ο γεωπόνος Θανάσης Μπουνάνος από τη Θήβα επισημαίνει ότι «οι τιμές των πιστοποιημένων σπόρων σιταριού R2 ελληνικής παραγωγής κατά την περσινή περίοδο κινήθηκαν στα 42 έως 45 λεπτά το κιλό και για τα R1 55 λεπτά/κιλό και πάνω από 75 λεπτά τα εισαγόμενα. Για τη φετινή περίοδο, οι τιμές δεν θα έχουν μεγάλες διακυμάνσεις και, όπως δείχνουν τα πράγματα, θα παραμείνουν στα ίδια επίπεδα».

Στροφή προς την καλλιέργεια της ελαιοκράμβης μέσα από συμβολαιακή γεωργία προωθούν εταιρείες του χώρου των βιοκαυσίμων και σπορελαίων. Περιοχές όπως ο Δομοκός και η Λοκρίδα έχουν ξεκινήσει την καλλιέργεια και συνεχώς την αυξάνουν. Πέρυσι στον Δομοκό καλλιεργήθηκαν 700 στρέμματα και για φέτος προβλέπονται κοντά στα 2.000. Μια εικόνα για την ελαιοκράμβη στην περιοχή της Αταλάντης μας περιγράφει ο γεωπόνος Τάσος Σουλτανόπουλος: «Από 200 έως 400 κιλά το στρέμμα και με 40 λεπτά το κιλό με συμβολαιακή σχέση παραγωγής, η καλλιέργεια της ελαιοκράμβης αποτελεί μια καλή πρόταση για τους αγρότες της περιοχής μας. Ως ελαιοδοτικό φυτό χειμωνιάτικης σποράς έχει όλο τον χρόνο μπροστά του να αξιοποιήσει καλύτερα τα νερά του χειμώνα και της άνοιξης σε σχέση με τον ηλίανθο και να προσφέρει καλύτερο εισόδημα στον παραγωγό. Στην περιοχή μας, η καλλιεργούμενη έκταση θα ξεπεράσει τα 2.000 στρέμματα, περιμένοντας καλύτερα αποτελέσματα στις αποδόσεις, λόγω του γεγονότος ότι οι νέες ποικιλίες που θα χρησιμοποιήσουμε δεν τινάζουν».

Δυτική Ελλάδα: Στα κηπευτικά στρέφονται οι παραγωγοί

Μειωμένες, ακόμα και κατά 30% σε σχέση με πέρυσι, αναμένεται να είναι οι καλλιεργούμενες εκτάσεις σιταριού, κριθαριού και βρόμης στη Δυτική Ελλάδα, λόγω της απογοήτευσης των παραγωγών από τις πολύ χαμηλές τιμές που λαμβάνουν. Η φθίνουσα πορεία των χειμερινών αροτραίων καλλιεργειών έχει ξεκινήσει να φαίνεται εδώ και τρία χρόνια, με τους αγρότες να στρέφονται σε άλλες καλλιέργειες, όπως το λόλιο, το οποίο θεωρείται ότι έχει περισσότερες αποδόσεις. Επιπλέον, δεν είναι λίγοι εκείνοι που αντικατέστησαν τις καλλιέργειες δημητριακών με αυτές της πατάτας και της ντομάτας, αφού είναι πιο συμφέρουσες.
Η στροφή των παραγωγών σε άλλες καλλιέργειες οφείλεται και στη χαμηλή ζήτηση των παραγόμενων προϊόντων από τους κτηνοτρόφους, καθώς πολλοί από αυτούς, λόγω της οικονομικής κατάστασης που επικρατεί, αδυνατούν να ανταποκριθούν και να αποπληρώσουν έγκαιρα τις υποχρεώσεις τους προς τους γεωργούς. Μειωμένες αναμένεται να είναι φέτος και οι καλλιεργούμενες εκτάσεις ψυχανθών φυτών λόγω της προαναφερόμενης κατάστασης στην κτηνοτροφία.

Κεντρική Μακεδονία: Παίρνουν κεφάλι τα ψυχανθή στις χειμωνιάτικες αροτραίες σπορές

Σε στάση αναμονής έως τα μέσα Οκτωβρίου βρίσκονται οι παραγωγοί ελαιοκράμβης στον Νομό Σερρών, καθώς περιμένουν τις απαραίτητες βροχές για να προχωρήσουν στη σπορά της. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του γεωπόνου Μιχάλη Σάββα, υπήρχε τάση να σπαρθούν περισσότερα στρέμματα σε σχέση με πέρσι, ωστόσο η έλλειψη βροχών σε ορισμένες περιοχές του νομού καθυστέρησε τους παραγωγούς. «Μέσα στον Σεπτέμβριο υπήρχαν ενδείξεις για αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων, επειδή, όμως, η ελαιοκράμβη εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες, η έλλειψη βροχών φρέναρε τους παραγωγούς. Έτσι, μέχρι στιγμής, έχει σπαρθεί μόνο το 1/5», επισημαίνει ο κ. Σάββας. Οι νομοί Σερρών και Θεσσαλονίκης, είναι από τις περιοχές με τις μεγαλύτερες εκτάσεις ελαιοκράμβης στην Κεντρική Μακεδονία. Ο  Νικόλαος Μαλλιώρας, γεωπόνος από τον Λαγκαδά Θεσσαλονίκης, υπογράμμισε ότι, τα τελευταία χρόνια, η καλλιέργεια παρουσιάζει αυξητική τάση, καθώς πολλοί παραγωγοί αντικατέστησαν τα σιτηρά με την ελαιοκράμβη, λόγω καλύτερων τιμών διάθεσης του προϊόντος. Πέρυσι, οι εκτάσεις αυξήθηκαν σημαντικά και φέτος, ενώ υπήρχε πρόθεση να σπαρθούν ακόμη περισσότερες, η έλλειψη βροχών εμποδίζει τους αγρότες να μπουν στα χωράφια τους και να καλλιεργήσουν σωστά την ελαιοκράμβη», σημειώνει ο κ. Μαλλιώρας, συμπληρώνοντας ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, οι εκτάσεις φέτος θα είναι μειωμένες λόγω καιρού.

Σε ό,τι αφορά τα ψυχανθή, στον Νομό Σερρών, υπήρξε αύξηση των εκτάσεων σε βιολογικά τριφύλλια, καθώς οι επιδοτήσεις αποτέλεσαν κίνητρο για την αύξηση των στρεμμάτων, ενώ αντίθετη εικόνα υπάρχει για τα σιτάρια. Σχετικά με τις χειμωνιάτικες αροτραίες καλλιέργειες, ο κ. Σάββας τόνισε πως επειδή η σπορά θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Οκτωβρίου δεν μπορούν ακόμη να γίνουν εκτιμήσεις. Ανέφερε, πάντως, ότι επειδή τα τελευταία δύο χρόνια τα προβλήματα που αντιμετώπισε το σκληρό σιτάρι, τόσο με την έλλειψη παραγωγής λόγω ανομβρίας όσο και με τις χαμηλές τιμές, θα είναι ανασταλτικός παράγοντας για την αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων. «Εάν πέρυσι οι παραγωγοί πήραν 200-250 κιλά το στρέμμα και φέτος η παραγωγή έφτασε το μέγιστο στα 50 κιλά, αυτό δείχνει μια τάση για μείωση των στρεμμάτων», κατέληξε ο κ. Σάββας. Στον Νομό Θεσσαλονίκης και στην περιοχή του Λαγκαδά, αυτό που υπογραμμίζει ο κ. Μαλλιώρας είναι πως επειδή η ελαιοκράμβη προηγείται χρονικά στη σπορά και τα χειμωνιάτικα θα σπαρθούν στα τέλη Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου, η εικόνα δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη. Πάντως, επισήμανε ότι τα χωράφια της περιοχής είναι σαν συγκοινωνούντα δοχεία, καθώς, εάν αυξηθούν οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις στην ελαιοκράμβη, τότε θα μειωθούν οι εκτάσεις στα σιτηρά. Αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων στις χειμωνιάτικες αροτραίες εκτάσεις και ειδικότερα στα ψυχανθή αναμένεται στον Νομό Κιλκίς, αφού πολλοί αγρότες συνδέουν την παραγωγή τους με τις επιδοτήσεις στις βιολογικές καλλιέργειες και τις συνδεδεμένες ενισχύσεις.

Σύμφωνα με τη Μαρία Λαζαρίδου, γεωπόνο στην περιοχή του Πολυκάστρου Κιλκίς, υπάρχει ανοδική τάση στα ψυχανθή λόγω επιδοτήσεων στη βιολογική καλλιέργεια, ωστόσο το αρνητικό, όπως επισημαίνει, είναι το πού θα δοθεί η παραγωγή. «Οι αγρότες που ενδιαφέρονται για τις επιδοτήσεις θα βάλουν σίγουρα, ενώ αυτοί που έχουν καλά χωράφια σε σιτάρια και βγάζουν καλή παραγωγή θα δουν πού γέρνει η πλάστιγγα για να ξεκινήσουν τη σπορά». Σύμφωνα με την κα Λαζαρίδου, το σιτάρι θα μείνει μόνο σε καλές περιοχές που δίνουν παραγωγή, ενώ επειδή και ο ηλίανθος εντάσσεται στα βιολογικά θα πάρει και αυτός μεγάλη μερίδα στο σύνολο των καλλιεργειών. Οι τιμές των σπόρων, όπως δηλώνουν η κα Λαζαρίδου και ο κ. Μαλλιώρας, έχουν παραμείνει στα ίδια επίπεδα.

Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: Σώζει την παρτίδα το πρόγραμμα της νιτρορύπανσης

Ο γεωπόνος από τον Έβρο Σταύρος Βαβίας, από τις συζητήσεις του με παραγωγούς, διαπιστώνει ότι το σιτάρι, το οποίο καταλαμβάνει σημαντικό μέρος των καλλιεργούμενων εκτάσεων στον Βόρειο και τον Νότιο Έβρο, δόθηκε με ανοιχτή τιμή. Κινητικότητα παρουσιάζει η ελαιοκράμβη, καθώς εκδηλώνεται ενδιαφέρον από παραγωγούς, αν και μέχρι τώρα δεν καλλιεργούνται μεγάλες εκτάσεις. Οι αγρότες του Έβρου, που καλλιεργούν κριθάρι, επιλέγουν τη συμβολαιακή με τη Ζυθοποιία Μακεδονίας – Θράκης και μένουν σταθεροί στην επιλογή τους. Ο κ. Βαβίας σημειώνει ότι η κινητικότητα στις βιολογικές καλλιέργειες είναι έντονη, μεταξύ των οποίων και το βιολογικό σιτάρι. Οι τιμές στα αγροεφόδια κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα και παρατηρεί ότι είναι αρκετοί αυτοί που επιλέγουν τη συμβολαιακή κάρτα ή τη συνεννόηση με εμπόρους για να καλύψουν με την παραγωγή τα αγροεφόδια.

Μακεδόνας παραγωγός ελαιοκράμβης σημειώνει ότι τα κόστη είναι ίδια με πέρυσι και πρόπερσι, προσθέτοντας ότι τόσο οι αγρότες όσο και οι βιομηχανίες ενδιαφέρονται για το προϊόν, αλλά καθοριστικός παράγοντας για το αν θα επιλέξουν να την καλλιεργήσουν είναι ο καιρός. «Το πρόβλημα με την ελαιοκράμβη εντοπίζεται στις κλιματολογικές συνθήκες, καθώς απαιτεί βροχές τον Σεπτέμβρη και τον Οκτώβρη για να φυτρώσει. Πολλοί είναι οι αγρότες που ενδιαφέρονται να καλλιεργήσουν, αλλά θα σπείρουν μόνο στις περιοχές που έβρεξε. Εάν υπάρξουν βροχές το επόμενο δεκαήμερο, ο αριθμός των παραγωγών θα αυξηθεί», αναφέρει. Ο ίδιος, μάλιστα, εξηγεί ότι για το προϊόν γίνονται συμβάσεις με εταιρείες βιοντίζελ, οι οποίες παίρνουν τον σπόρο και τον μεταποιούν. Συνάπτονται συμβόλαια και η τιμή κυμαίνεται στα περσινά επίπεδα, περίπου στα 40 λεπτά. Επίσης, αναφέρει ότι τη χρονιά που πέρασε οι στρεμματικές αποδόσεις ήταν περιορισμένες εξαιτίας της ξηρασίας.

xeimerina-sitira-spores-agrotesΟ Χρήστος Φαλής από την Παραδημή της Ροδόπης καλλιεργεί σκληρό σιτάρι και σκέφτεται να αυξήσει τις καλλιεργούμενες εκτάσεις από τις 250 στις 300, παράδειγμα που θ’ ακολουθήσουν και άλλοι συνάδελφοί του. «Πολλές γεωτρήσεις δεν άρδευσαν τα στρέμματα που έπρεπε στο βαμβάκι, καθώς εξαντλήθηκαν, με αποτέλεσμα κάποιοι βαμβακοπαραγωγοί να σκέφτονται να στραφούν στο σιτάρι». Στα εφόδια, οι τιμές είναι ίδιες και εξαρτώνται από τον τρόπο πληρωμής. Όπως σημειώνει, «ένα χωράφι, φροντισμένο και ποτισμένο, μπορεί να δώσει αξιοπρεπή παραγωγή. Εάν η τιμή κυμαίνεται στα 20 λεπτά, μένει κάποιο κέρδος στον παραγωγό. «Ακούγεται ότι εάν μπούμε σε πρόγραμμα νιτρορύπανσης, μπορούν να αυξηθούν κάποια στρέμματα στο σιτάρι και να επιδοτηθεί με 60 ευρώ/στρέμμα. Ουσιαστικά, δεν γίνεται άρδευση, άρα δεν εξαντλείται ο υδροφόρος ορίζοντας. Το πρωτεύον είναι να ξεκουράσουμε τα χωράφια από το βαμβάκι, συνεπώς η αμειψισπορά είναι αναγκαία».

Κάποιοι συνάδελφοί του καλλιεργούν κριθάρι και έχουν συμβολαιακή σχέση με ζυθοποιίες. Αναφέρει, μάλιστα, ότι η τελευταία παραγωγή ήταν υψηλή. Συγκρίνοντας τις δύο καλλιέργειες, ο κ. Φαλής θεωρεί θετικό το γεγονός ότι ο παραγωγός γνωρίζει την τιμή στο κριθάρι, αλλά εκτιμά ότι και το σκληρό σιτάρι αποδίδει όφελος.

Ο Τάσος Μποτρότος από τη   λόγω της συμμετοχής της περιοχής στο πρόγραμμα νιτρορύπανσης εκτιμά ότι το 30% των ποτιστικών θα καλλιεργηθεί με σιτάρι και κριθάρι. Ο ίδιος καλλιεργούσε και ελαιοκράμβη, την οποία την προηγούμενη καλλιεργητική περίοδο λόγω απουσίας βροχών άρχισε να εγκαταλείπει. «Το χωράφι που σπείραμε με ελαιοκράμβη το ποτίσαμε. Το πρόγραμμα της νιτρορύπανσης έχει ως όρο το 30% από τις άλλες καλλιέργειες να μην ποτίζεται, επομένως δεν μπορούμε να σπείρουμε ελαιοκράμβη, γιατί δεν θα έχει απόδοση. Αντίθετα, το κριθάρι απέδειξε ότι αντέχει στην ξηρασία». Φέτος, επιλέγει μία νέα ποικιλία σιταριού, καθώς και μία νέα στο κριθάρι. Όσον αφορά το κριθάρι, σκέφτεται να προχωρήσει σε συμβολαιακή γεωργία με εταιρεία και τώρα βρίσκεται σε συζητήσεις με εμπόρους. Όταν καλλιεργούσε ελαιοκράμβη, το προϊόν κατευθυνόταν σε έμπορο που την προωθούσε για βιοκαύσιμο. Ο παραγωγός Κώστας Δαλάτσης καλλιεργούσε βίκο στην Ξάνθη πριν από χρόνια, αλλά εγκατέλειψε την καλλιέργεια, γιατί δεν συνέφερε. «Ο σπόρος κόστιζε ένα ευρώ το κιλό και το κόστος ανέβαινε από το όργωμα. Μετά την καλλιέργεια βίκου, μπαίνει καλαμπόκι ή ηλίανθος». Στην Ξάνθη, ο βίκος επιλέγεται, κυρίως, από κτηνοτρόφους που καλλιεργούν για να καλύψουν τις ανάγκες τροφής των ζωντανών.

Γράφουν: Κυριάκος Λάμπρου, Μαρία Αμπατζή, Αφροδίτη Χρυσοχόου, Γιώργος Αργυρίου, Νικολλέτα Τζώρτζη, Γιώργος Ρούστας, Γιάννης Σάρρος